Informatie Kiva

De Spindel: KiVa school, samen tegen pesten!


Pesten op school is een probleem dat bijna overal ter wereld voorkomt. Kinderen die gepest worden, ondervinden hier veel last van, zowel op het moment dat het gebeurt als in de toekomst. Pesten vormt een ernstige bedreiging voor de gezonde ontwikkeling van kinderen. Door de jaren heen is er op verschillende manieren geprobeerd pesten te voorkomen en te verminderen.

Lang werd aangenomen dat het invoeren van meer en strengere regels de beste manier was om pesten aan te pakken. Inmiddels weten we dat alleen het invoeren van strengere regels niet helpt: om pesten tegen te gaan is systematische en voortdurende inspanning nodig.

Het Finse antipestprogramma KiVa is gebaseerd op jarenlang wetenschappelijk onderzoek. De Spindel was vanaf het begin als pilotschool betrokken bij de introductie in Nederland.

Een van de kernpunten van KiVa is dat pesten als een groepsverschijnsel wordt gezien. Op de Spindel hebben we er nadrukkelijk voor gekozen om in te steken op de begeleiding en bewustwording van groepsprocessen en groepsvorming. We focussen niet alleen op pesters en slachtoffers, maar gaan ervan uit dat de hele groep een rol speelt bij het pesten. Kinderen pesten bijvoorbeeld om hun populariteit in de groep te vergroten. Als de hele groep het pesten afkeurt en optreedt tegen pesters, dan zullen ze sneller stoppen met pesten. Het beïnvloeden van de groep is daarom erg belangrijk voor het succesvol tegengaan van pesten op scholen; dat is wat  KiVa doet.

Uit evaluaties blijkt dat er op KiVa-scholen veel minder kinderen zijn die pesten of gepest worden. Kinderen op KiVa-scholen keuren pesten meer af en komen vaker op voor slachtoffers van pesten dan kinderen op andere scholen. Daarnaast is aangetoond dat KiVa een gunstig effect heeft op het schoolplezier, de schoolmotivatie en schoolprestaties van alle kinderen. Opmerkelijk is dat KiVa ook het aantal gevallen van cyberpesten heeft laten dalen, terwijl deze vorm van pesten vaak buiten de school plaatsvindt.

Samenwerking tussen school en thuis is essentieel voor het succes van KiVa. Het is belangrijk dat zowel op school als thuis de boodschap wordt gegeven dat pesten niet is toegestaan en dat kinderen die gepest worden op steun kunnen rekenen. Alleen dan kunnen we ervoor zorgen dat het pesten goed wordt aangepakt.


KiVa doen we samen!
Het kan voor kinderen heel vervelend zijn om te zien dat iemand anders gepest wordt. Toch doen zij, uit onzekerheid of angst, meestal niets om het pesten te stoppen. Door niet meer aan het slachtoffer te denken, kunnen kinderen zich beter voelen. Op deze manier besteedt de groep geen aandacht aan het slachtoffer en wordt pesten normaal. Niemand vindt het nodig om het pesten te stoppen.

 

‘Hoewel we niet allemaal verantwoordelijk

zijn voor het feit dat er wordt gepest,

zijn we er wel allemaal verantwoordelijk

                                                                                       voor dat er een eind aan komt.’

Het uitgangspunt van KiVa is om de hele groep bij de oplossing van het pesten te betrekken. In het KiVa-programma wordt iedereen bewust gemaakt van de ernstige gevolgen van pesten en wordt ervoor gezorgd dat iedereen zich verantwoordelijk voelt om het pesten aan te pakken. Het doel is om kinderen zover te krijgen dat ze gepeste kinderen steunen en laten zien dat ze willen dat het pesten stopt. Stoppen met pesten wordt mogelijk als alle kinderen in de groep zich verantwoordelijk voelen. Tijdens de KiVa-lessen leren kinderen concrete vaardigheden om pesten aan te pakken en wordt er een veilige groepssfeer gecreëerd waarin verdedigers niet bang hoeven te zijn om zelf gepest te worden.


Het KiVa-programma


Maatregelen voor de hele school.
In het KiVa-programma krijgen leerkrachten informatie over hoe pesten het beste kan worden aangepakt. In KiVa wordt iedereen die bij de school betrokken is, gemobiliseerd om samen pesten tegen te gaan.
Op KiVa-scholen zijn er tijdens de pauze surveillanten die er op toe zien dat er niet gepest wordt. Zij dragen hesjes om hun zichtbaarheid te vergroten. De hesjes herinneren zowel de kinderen als het personeel eraan dat zij verantwoordelijk zijn voor de veiligheid van iedereen.


Maatregelen voor de groep
KiVa is een schoolbrede aanpak, maar de KiVa lessen worden op de Spindel alleen in de groepen 5 gegeven. Onderzoek heeft uitgewezen dat de lessen in deze groep het effectiefs zijn. De kinderen van groep 5 krijgen, verspreid over één schooljaar, tien KiValessen.  De lessen gaan onder meer over respectvol gedrag tegenover anderen, het functioneren in een groep en pesten. Een aanvulling op de lessen is het KiVa-computerspel. In dit spel kunnen leerlingen rondlopen in een virtuele school en daar oefenen om pesten te herkennen en tegen te gaan. Ze kunnen het spel ook thuis op internet spelen. Vraag uw kind om u het KiVa-spel te laten zien!

Het voornaamste doel van de lessen is om de leerlingen zover te krijgen dat ze slachtoffers gaan steunen en proberen de pester te stimuleren om met het pesten te stoppen. Het aanpakken van pesten werkt alléén als de hele groep zich voor elkaar verantwoordelijk voelt en als er in het gedrag van alle groepsleden veranderingen plaatsvinden.


Maatregelen voor bestaande gevallen van pesten
In het KiVa-programma wordt behalve aan het voorkomen van pesten ook aandacht besteed aan het zo effectief mogelijk aanpakken van bestaande gevallen van pesten. Op de Spindel  is een KiVa-team actief. De leden van dit team hebben een training gehad over het omgaan met en oplossen van pestsituaties en het sturen van groepsprocessen.

Leerkrachten, ouders en leerlingen kunnen pestgevallen melden bij het KiVa-team. Als er een melding van pesten wordt gedaan, wordt eerst uitgezocht of het daadwerkelijk om pesten gaat.
Wanneer er sprake blijkt te zijn van een pestsituatie, spreekt iemand van het KiVa-team eerst afzonderlijk met het slachtoffer. Daarna wordt iedereen die aan het pesten heeft meegedaan ook als groep benaderd. Bij deze groep worden ook kinderen betrokken die niet aan het pesten mee hebben gedaan, maar die wel een belangrijke rol kunnen spelen om het te stoppen. In de groep worden afspraken gemaakt over hoe iedereen zijn gedrag gaat veranderen, zodat de situatie voor het slachtoffer verbetert. Op deze gesprekken volgt altijd een tweede gesprek om er zeker van te zijn dat het pesten daadwerkelijk gestopt is.

In eerste instantie zullen de gesprekken worden gevoerd met de kinderen. Ouders van gepeste kinderen zullen door het KiVa team geïnformeerd worden. Ouders van pesters zullen op de hoogte gesteld worden als dit nodig is. In sommige gevallen kunt u uitgenodigd worden voor een gesprek op school.


Signaleren
Om het pesten te stoppen is het ook heel belangrijk dat we het signaleren of dat pesten gemeld wordt. Melden kan bij de eigen juf of meneer, maar ook bij de mensen van het KiVateam, inclusief alle mensen die surveilleren met een KiVahesje aan. Sinds het begin van dit schooljaar hebben we ook een KiVaatje. Dat is een vaatje waarin kinderen die zich gepest voelen een briefje kunnen doen of kinderen die zien dat een ander kind gepest wordt.


Vanaf nu kan het ook via ons speciale e-mailadres: kiva.spindel@hetgroenelint.nl. Mails die gestuurd worden aan dit adres komen direct bij het KiVateam terecht. Zij zullen dan meteen actie gaan ondernemen.


Wilt u meer weten over de KiVa-aanpak?
Op de website www.kivaschool.nl staat extra informatie. Ook ligt er een oudergids op school ter inzage. Voor vragen kunt u natuurlijk ook altijd terecht bij de leden van het KiVa-team op de Spindel.


Ingrid van Ginneken
Ria Smeekens
Mayke Knabben
Marieke van Riel
Mandy Verdaas
Theo van den Broek